Typ 32 to węgiel gazowo-płomienny: ma dużo części lotnych i średnią zdolność spiekania. Dzieli się na typ 32.1 o spiekalności RI do 20 i typ 32.2 o RI od 20 do 40. Producent kotłów SAS wskazuje orzech typu 32.1 jako paliwo do kotłów zasypowych, a w instrukcjach kotłów z palnikiem retortowym pojawia się typ 31.2 i RI poniżej 10. Numer typu nie jest wartością opałową: „32” nie oznacza 32 MJ/kg.
Co oznacza typ węgla
Typ opisuje właściwości samego węgla: zawartość części lotnych, zdolność spiekania i ciepło spalania. Nie mówi nic o wielkości ziaren, bo tę określa sortyment, czyli granulacja węgla. Podział na typy pochodzi z polskiej normy PN-82/G-97002. Tabela Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla wymienia jedenaście typów, od 31 (węgiel płomienny) do 43 (metaantracyt). Przy typach 31 i 32 jako zastosowanie podaje piece przemysłowe i domowe, a przy typach 33 i 34 gazownictwo i koksownictwo.
| Typ | Nazwa | Spiekalność (RI) | Opis instytutu |
|---|---|---|---|
| 31 | płomienny | poniżej 5 | brak lub słaba zdolność spiekania, długi, silnie świecący płomień |
| 32.1 | gazowo-płomienny | do 20 | średnia zdolność spiekania |
| 32.2 | gazowo-płomienny | 20–40 | średnia zdolność spiekania |
| 33 | gazowy | 40–55 | znaczna spiekalność, duża wydajność gazu i smoły |
| 34 | gazowo-koksowy | powyżej 55 | dobra spiekalność, duża wydajność gazu i smoły |
Źródła: granice spiekalności według opracowania Państwowego Instytutu Geologicznego o węglu z Lubelskiego Zagłębia Węglowego (2010 r.), opisy według prezentacji Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla (2018 r.). Typ 31 dzieli się jeszcze na 31.1 i 31.2; o tym podziale piszemy we wpisie węgiel typ 31.2.
Czym różni się typ 32.1 od 32.2
Spiekalnością, czyli tym, jak mocno ziarna zlepiają się w palenisku. Według opracowania Państwowego Instytutu Geologicznego typ 32.1 ma RI do 20, a typ 32.2 od 20 do 40. Wspólne dla całego typu 32 są części lotne powyżej 28% i ciepło spalania powyżej 31 MJ/kg, liczone dla węgla suchego i bez popiołu. To wartość laboratoryjna, inna niż wartość opałowa z karty produktu.
Dwa przykłady z oferty jednego producenta, Polskiej Grupy Górniczej. Karta groszku Karlik z 20 września 2023 r. podaje typ 32.1 i spiekalność RI 0–20. Kopalnia Mysłowice-Wesoła wydobywa według producenta przede wszystkim typ 32.2, a orzech z tej kopalni ma w sklepie producenta deklarowaną spiekalność do 40 (odczyt z 3 października 2026 r.).
Różnica ma też skutek w przepisach. Rozporządzenie o jakości paliw stałych pozwala sprzedawać jako „węgiel groszek standard” tylko węgiel o RI do 25. Groszek typu 32.2 o wyższej spiekalności w tym limicie się nie mieści. Dla zwykłego groszku limit wynosi 90 do 30 czerwca 2027 r., a potem 60. Dla orzecha i kostki limitu spiekalności nie ma.
Typ 32 w kotle zasypowym
SAS w instrukcjach kotłów zasypowych UWT i NWG określa paliwo podstawowe jako „węgiel kamienny do celów energetycznych sortymentu orzech (wg PN-91/G-04510 typ 32.1 klasy 24/12)”. Liczby RI w tych instrukcjach nie ma. W instrukcji innego kotła zasypowego, którą sprawdziliśmy, jest tylko sortyment: orzech. Jeśli więc palisz w kotle zasypowym, szukaj w instrukcji sortymentu i typu, a nie liczby RI.
Jeśli instrukcja twojego kotła wskazuje orzech, w naszym sklepie jest Orzech Piekło o uziarnieniu 30–80 mm.
Typ 32 w kotle z podajnikiem
Sprawdziliśmy instrukcje dziewięciu kotłów z palnikiem retortowym. Typ 31.2 pojawia się w czterech, typ 32 w żadnej. Liczbę RI podaje trzech producentów i u wszystkich granicą jest 10. Producent podajników Pancerpol dopuszcza w swoich instrukcjach typ 31 lub 32 o zawartości części lotnych powyżej 30%, a typów 33 i 34 nie zaleca.
Co z tego wynika dla typu 32:
- Typ 32.1 ma RI do 20. O tym, czy dostawa mieści się w zaleceniu „poniżej 10”, decyduje jej spiekalność, a nie sam typ.
- Typ 32.2 zaczyna się od RI 20, czyli powyżej tej granicy.
Zacznij od instrukcji swojego kotła. Jeśli jest w niej RI, trzymaj się tej wartości; szczegóły we wpisie spiekalność węgla.
Jak sprawdzić typ kupowanego węgla
- Karta produktu producenta. Typ bywa podany wprost. Na karcie produktu Polskiej Grupy Górniczej jest wiersz „Typ węgla”.
- Świadectwo jakości. Wzór świadectwa nie ma pola „typ węgla”, ale ma wiersze „Zdolność spiekania” (RI) i „Zawartość części lotnych”. RI porównaj z tabelą powyżej. Kopię świadectwa sprzedawca ma obowiązek przekazać każdemu kupującemu, o czym przypomina UOKiK.
- Kopalnia. Producenci opisują, jaki typ wydobywa dana kopalnia. Zapytaj sprzedawcę, skąd pochodzi węgiel.
Jeśli sprzedawca podaje samo „typ 32”, bez podtypu, poproś o liczbę RI. Dla orzecha przepisy nie ustalają limitu spiekalności, więc gdy świadectwo jej nie podaje, o RI albo typ trzeba zapytać osobno.
Orzech i groszek Piekło
Na kartach groszku podajemy spiekalność wprost. Parametry pochodzą z kart produktów, odczyt z 3 października 2026 r.; aktualne są na kartach.
| Produkt | Sortyment | Wartość opałowa | Spiekalność (RI) |
|---|---|---|---|
| Orzech Piekło | orzech 30–80 mm | 28–27 MJ/kg | karta nie podaje |
| Piekło Pomarańczowy | groszek 5–25 mm | 28–26 MJ/kg | 0–10 |
| Piekło Żółty | groszek 5–25 mm | 27–25 MJ/kg | 0–5 |
| Piekło Zielony | groszek 5–25 mm | 26–25 MJ/kg | 0 |
Do kotła z podajnikiem wybierz węgiel groszek Piekło, którego spiekalność z karty mieści się w wymaganiu z instrukcji twojego kotła. Do kotła zasypowego, którego instrukcja wskazuje orzech, jest Orzech Piekło.
Najczęstsze pytania
Czy typ 32 oznacza 32 MJ/kg?
Nie. Numer typu to oznaczenie z klasyfikacji, a nie wartość opałowa. Przykład: karta groszku Karlik podaje typ 32.1 i wartość opałową 26–28 MJ/kg. Jak czytać ten parametr, wyjaśniamy we wpisie kaloryczność węgla.
Czym różni się węgiel płomienny od gazowo-płomiennego?
Węgiel płomienny to typ 31: brak lub słaba zdolność spiekania, RI poniżej 5. Gazowo-płomienny to typ 32: średnia zdolność spiekania, RI do 20 w typie 32.1 i od 20 do 40 w typie 32.2.
Jakie są typy węgla kamiennego?
Tabela Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla wymienia jedenaście typów, od 31 do 43. Do pieców domowych odnosi się w niej między innymi typ 31 (płomienny) i typ 32 (gazowo-płomienny).
Węgiel 32.1 czy 31.2 do kotła z podajnikiem?
Decyduje instrukcja kotła. W sprawdzonych przez nas instrukcjach kotłów retortowych pojawia się typ 31.2 albo spiekalność poniżej 10. Węgiel typu 32.1 mieści się w tej granicy tylko wtedy, gdy RI dostawy jest niższe niż 10.
Czym różni się typ węgla od sortymentu?
Typ opisuje właściwości węgla, na przykład spiekalność. Sortyment opisuje wielkość ziaren: groszek, orzech, kostka. Ten sam typ może być sprzedawany w różnych sortymentach.
