O tym, czy piec na groszek się opłaca, decydują dwie rzeczy: jak długo wolno będzie w nim palić i ile kosztuje kilowatogodzina ciepła z węgla. W województwie śląskim kocioł klasy 5 nie ma dziś terminu wymiany, ale założenia do zmiany uchwały antysmogowej mówią o zakazie węgla od 2031 r. w miastach i od 2041 r. na wsi. Program „Czyste Powietrze” nie dopłaca do kotłów węglowych od 2022 r. Koszt ciepła policzysz sam z wartości opałowej węgla i sprawności kotła. Stan na 3 października 2026 r.
Jak długo będzie można palić: prawo, założenia, strategie
| Dokument | Co z niego wynika | Status |
|---|---|---|
| Uchwała antysmogowa województwa śląskiego z 2017 r. | nowy kocioł musi mieć klasę 5; klasa 5 bez terminu wymiany; klasy 3 i 4 do 31 grudnia 2027 r. | obowiązuje |
| Założenia do zmiany tej uchwały z października 2025 r. | zakaz węgla kamiennego od 1 stycznia 2031 r. w miastach i od 1 stycznia 2041 r. na wsi; zakaz kotłów węglowych w nowo budowanych budynkach | założenia, nie prawo |
| „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” i Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu z 8 czerwca 2026 r. | odejście od węgla w domach do 2030 r. w miastach i do 2040 r. na wsi | strategie, nie zakaz |
| Rozporządzenie o jakości paliw stałych z 2024 r. | wymagania dla zwykłego groszku stosuje się do 30 czerwca 2031 r.; dla groszku standard bez daty końcowej | obowiązuje |
| System ETS-2 opisany w Krajowym Planie | od 2028 r. paliwa kopalne używane do ogrzewania budynków mają być obciążone kosztem uprawnień do emisji CO2 | zapowiedź; start przesunięto na 2028 r. |
Gdyby sejmik przyjął założenia bez zmian, węglem można by palić w śląskich miastach do końca 2030 r., a na wsi do końca 2040 r. To daty z założeń, a nie prognoza: do 3 października 2026 r. nie znaleźliśmy uchwały, która by je wprowadzała. Szczegóły i źródła są we wpisach piec 5 klasy: do kiedy można palić węglem i do kiedy można palić groszkiem.
Budujesz dom? Sprawdź miejscowy plan zagospodarowania. Poradnik Ministerstwa Klimatu i Środowiska przypomina, że gmina może w nim zakazać montażu określonych instalacji grzewczych albo stosowania paliw. Poza Śląskiem obowiązują inne uchwały; ich listę prowadzi Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Zakup kotła: bez dotacji
Kocioł na węgiel nie dostaje dofinansowania z programu „Czyste Powietrze” od 1 stycznia 2022 r. Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu dodaje, że od 2025 r. państwo nie dofinansowuje nowych indywidualnych instalacji opartych wyłącznie na paliwach kopalnych, choć używać ich wolno. Kocioł i montaż opłacasz więc w całości sam.
Jak policzyć koszt ciepła z groszku
Potrzebujesz trzech liczb: wartości opałowej węgla (z karty produktu albo świadectwa jakości), sprawności kotła (z tabliczki albo dokumentacji) i ceny tony. Jedna kilowatogodzina to 3,6 MJ.
- Energia w tonie węgla. Wartość opałowa w MJ/kg × 1000 kg ÷ 3,6 = kWh. Dla groszku 26 MJ/kg: 26 × 1000 ÷ 3,6 = 7222 kWh.
- Ciepło z kotła. Wynik × sprawność. Przy sprawności 90%: 7222 × 0,9 = 6500 kWh z tony.
- Koszt kilowatogodziny. Cena tony ÷ liczba kWh z punktu 2.
| Wartość opałowa | Energia w tonie węgla | Ciepło przy sprawności 90% | Ciepło przy sprawności 80% |
|---|---|---|---|
| 25 MJ/kg | 6944 kWh | 6250 kWh | 5556 kWh |
| 26 MJ/kg | 7222 kWh | 6500 kWh | 5778 kWh |
| 27 MJ/kg | 7500 kWh | 6750 kWh | 6000 kWh |
| 28 MJ/kg | 7778 kWh | 7000 kWh | 6222 kWh |
Sprawności 90% i 80% przyjęliśmy do przykładu. Podstaw wartość z dokumentacji swojego kotła i aktualną cenę z karty produktu. Tak samo policzysz każde inne paliwo, jeśli znasz jego wartość opałową i sprawność urządzenia. Więcej we wpisie kaloryczność węgla.
Którą sprawność podstawić
W dokumentacji kotła jest zwykle kilka liczb. Przykład: dokumentacja kotła z podajnikiem Kotłospaw MultiKo groszek (wydanie z lipca 2026 r.) podaje sprawność cieplną 91,0–91,8% przy mocy nominalnej i 90,2–90,4% przy minimalnej, a w karcie ekoprojektu sezonową efektywność energetyczną 84%. Poradnik ministerstwa zaznacza, że sprawność i sezonowa efektywność energetyczna to nie są te same wielkości. Ekoprojekt wymaga sezonowej efektywności co najmniej 75% dla kotłów do 20 kW i 77% dla większych.
Liczby z dokumentacji pochodzą z badań w laboratorium. Według poradnika da się je odtworzyć w domu, jeśli kocioł pracuje w warunkach zbliżonych do tych z badań. Kocioł zaprojektowany do pracy z mocą nominalną, używany z niską mocą, traci sprawność. Wynik rachunku traktuj więc jako górną granicę, a moc kotła dobierz do budynku; pomoże w tym kalkulator mocy kotła.
Ile ton na sezon
To zależy od budynku. Roczne zapotrzebowanie domu na ciepło w kWh podziel przez ciepło z tony z tabeli wyżej. Zapotrzebowanie znajdziesz w audycie energetycznym albo w świadectwie charakterystyki energetycznej. Jeśli ogrzewasz już węglem, policz od drugiej strony: liczbę ton z poprzedniego sezonu pomnóż przez ciepło z tony.
Co jeszcze wchodzi w koszt
- Obsługa. Kocioł z podajnikiem sam dozuje paliwo, ale zasobnik trzeba uzupełniać, a popiół wynosić. Instrukcja kotła MultiKo groszek każe opróżniać popielnik raz na tydzień lub częściej, a kanały konwekcyjne i komorę paleniskową czyścić raz na miesiąc lub częściej. Według tej samej instrukcji brak czyszczenia znacznie zwiększa zużycie paliwa. Więcej we wpisie co ile czyścić kocioł na groszek.
- Popiół. Jego ilość wynika z parametru węgla: przy 5% popiołu to 1000 kg × 0,05 = 50 kg z tony. Co z nim zrobić, opisujemy we wpisie popiół z groszku.
- Przeglądy. Ta sama instrukcja zaleca kontrolę przez serwis co najmniej raz w sezonie i zastrzega, że nieprawidłowości wynikłe z braku corocznego przeglądu nie podlegają reklamacji.
- Prąd. Podajnik, wentylator i sterownik pobierają energię elektryczną. Pobór mocy podaje karta ekoprojektu w dokumentacji kotła.
- Komin i instalacja. Ta sama instrukcja ostrzega, że komin nieprzystosowany do niskiej temperatury spalin grozi kosztownym remontem. Kotły z ręcznym zasypem według poradnika ministerstwa niemal zawsze wymagają zasobnika ciepła.
Wartość opałowa groszku Piekło
| Produkt | Wartość opałowa | Energia w tonie |
|---|---|---|
| Piekło Pomarańczowy | 28–26 MJ/kg | 7222–7778 kWh |
| Piekło Żółty | 27–25 MJ/kg | 6944–7500 kWh |
| Piekło Fioletowy | 28–25 MJ/kg | 6944–7778 kWh |
| Piekło Zielony | 26–25 MJ/kg | 6944–7222 kWh |
Parametry i pochodzenie naszych produktów podajemy za ich kartami, odczyt z 3 października 2026 r. Aktualne są na kartach, a kraj pochodzenia dostawy podaje oświadczenie sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla. Ceny są na kartach w kategorii węgiel groszek.
Najczęstsze pytania
Czy warto kupić piec na groszek?
Policz dwie rzeczy: koszt kilowatogodziny według wzoru wyżej i liczbę sezonów, w których będzie wolno palić węglem w twojej miejscowości. Z programu „Czyste Powietrze” dotacji na taki kocioł nie dostaniesz.
Czy piec na groszek jest ekologiczny?
Groszek to węgiel kamienny, czyli paliwo kopalne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podaje, że dawna nazwa handlowa z przedrostkiem „eko” sugerowała ekologiczny charakter paliwa i wprowadzała kupujących w błąd. Klasa 5 i ekoprojekt oznaczają, że kocioł mieści się w limitach emisji z badań, a nie że nie emituje zanieczyszczeń.
Ile kosztuje piec na groszek i tona groszku?
Cen nie podajemy, bo się zmieniają. Aktualną cenę węgla ma karta produktu, a cenę kotła producent albo instalator.
Czy istnieje piec na groszek 6 klasy?
Nie. Norma PN-EN 303-5:2012 dzieli kotły na klasy 3, 4 i 5, a piąta jest najwyższa.
Czy piec zasypowy na groszek to dobry wybór?
W instrukcjach kotłów zasypowych, które sprawdziliśmy, paliwem jest orzech, a nie groszek. Śląskie założenia do zmiany uchwały przewidują wyłącznie automatyczne podawanie paliwa, z wyjątkiem kotłów zgazowujących.
