Groszek wybiera się do kotła, a nie po nazwie na worku. Najpierw instrukcja kotła: uziarnienie, spiekalność, typ węgla i wartość opałowa, których wymaga producent. Potem świadectwo jakości węgla i cztery liczby: wartość opałowa w MJ/kg, popiół, siarka i spiekalność (RI). Dwa groszki, które pasują do kotła, porównuje się kosztem kilowatogodziny w paliwie, a nie ceną tony.
Najpierw instrukcja kotła
W dziesięciu instrukcjach kotłów z palnikiem retortowym, które sprawdziliśmy (stan na 3 października 2026 r.), producenci najczęściej wymagają:
- uziarnienia 5–25 mm (sześć instrukcji),
- spiekalności RI poniżej 10 (wszystkie cztery, które podają liczbę),
- węgla typu 31.2 (cztery; pięć typu nie podaje),
- wartości opałowej powyżej 28 MJ/kg (siedem),
- popiołu do 7% (dziewięć) i wilgoci do 11% (siedem).
Wymagania twojego kotła są w rozdziale „Paliwo” jego instrukcji. Zestawienie dziesięciu instrukcji: jaki węgiel do kotłów retortowych.
Świadectwo jakości: co zawiera i jak je czytać
Kopię świadectwa jakości sprzedawca ma obowiązek przekazać każdemu kupującemu, o czym przypomina UOKiK. Wzór świadectwa ma tabelę dziewięciu parametrów: popiół, siarka całkowita, części lotne, wartość opałowa, zdolność spiekania RI, wymiar ziarna, podziarno, nadziarno i wilgoć całkowita. Przy każdym są dwie pozycje: wartość wskazana przez sprzedawcę i wartość dopuszczalna z przepisów.
- Liczby sprzedawcy to wartości graniczne, a nie wynik badania twojej dostawy. Zgodność ze stanem faktycznym sprawdza w pobranych próbkach Inspekcja Handlowa.
- W świadectwie nie ma pola na kraj pochodzenia ani na typ węgla.
- Wartość dopuszczalna zależy od nazwy sortymentu. Rozporządzenie z 4 listopada 2024 r. zna dwa groszki:
| Parametr | Węgiel groszek standard | Węgiel groszek do 30 czerwca 2027 r. | Węgiel groszek od 1 lipca 2027 r. |
|---|---|---|---|
| Wymiar ziarna | 5–31,5 mm | 5–40 mm | 5–40 mm |
| Wartość opałowa, najmniej | 25 MJ/kg | 23 MJ/kg | 24 MJ/kg |
| Popiół, najwyżej | 7% | 11% | 10% |
| Siarka, najwyżej | 0,8% | 1,4% | 1,2% |
| Spiekalność RI, najwyżej | 25 | 90 | 60 |
| Wilgoć, najwyżej | 11% | przepis przejściowy jej nie podaje | 15% |
„Groszek standard” jest według rozporządzenia przeznaczony do kotłów klasy 3, 4 i 5 lub z ekoprojektem. Zwykły groszek o RI 90 i popiele 11% jest dziś zgodny z przepisami, a w instrukcjach kotłów retortowych granicą są RI 10 i popiół 7%. Samo „spełnia wymagania” nie wystarcza.
Siedem parametrów: co liczba oznacza przy podajniku
Wartość opałowa, czyli kaloryczność węgla: ilość energii w kilogramie. 1 kWh to 3,6 MJ, więc 25 MJ/kg daje 6,94 kWh, a 28 MJ/kg 7,78 kWh z kilograma.
Spiekalność (RI): im niższa, tym mniej zlepionych brył w palenisku. Szczegóły: spiekalność węgla.
Granulacja: „węgiel groszek” z przepisów może mieć ziarno do 40 mm, a jeden z producentów kotłów zastrzega, że miał i węgiel grubszy niż w instrukcji utrudniają pracę podajnika. Szczegóły: granulacja węgla.
Popiół: z tony groszku o popiele 5% zostaje około 50 kg popiołu, a przy 11% około 110 kg. Szczegóły: popiół z groszku.
Siarka: przy spalaniu zamienia się w dwutlenek siarki. Instrukcje, które ją podają, wymagają mniej niż przepisy: poniżej 0,6% albo 0,5%. Szczegóły: zawartość siarki w węglu.
Wilgoć: producenci kotłów piszą, że wilgotne paliwo obniża moc kotła i zawiesza się w zasobniku. Szczegóły: jak sprawdzić, czy groszek jest mokry.
Typ węgla: jest powiązany ze spiekalnością. Według opracowania Państwowego Instytutu Geologicznego typ 31 ma RI poniżej 5, typ 32.1 do 20, a 32.2 od 20 do 40. Typ podaje karta produktu albo sprzedawca. Szczegóły: węgiel typ 32.
Tani groszek: koszt energii zamiast ceny tony
Koszt kilowatogodziny w paliwie liczysz tak:
cena tony ÷ (1000 × wartość opałowa w MJ/kg ÷ 3,6) = koszt 1 kWh w paliwie
Przykład rachunku na umownych jednostkach, a nie na cenach z rynku: groszek A ma 28 MJ/kg i kosztuje 100 jednostek za tonę, groszek B ma 24 MJ/kg i kosztuje 90 jednostek.
- A: 1000 × 28 ÷ 3,6 = 7778 kWh w tonie; 100 ÷ 7778 = 0,01286 jednostki za kWh.
- B: 1000 × 24 ÷ 3,6 = 6667 kWh w tonie; 90 ÷ 6667 = 0,01350 jednostki za kWh.
Tona B jest tańsza o 10%, a kilowatogodzina z niej droższa o 5%. Granicę wyznacza iloraz wartości opałowych: 24 ÷ 28 = 0,857, więc energia z B byłaby tańsza dopiero przy cenie poniżej 85,7% ceny A.
Do wzoru wstaw wartość opałową ze świadectwa jakości, a przy zakresie z karty jego dolną granicę. Ile energii z paliwa trafi do instalacji, zależy od sprawności kotła. Cen nie podajemy, bo się zmieniają; aktualne są na kartach produktów.
Groszek w workach czy luzem
Parametry zależą od węgla, a nie od opakowania. W naszym sklepie te same cztery groszki są w kategoriach węgiel groszek workowany i węgiel groszek luzem. Różnice są praktyczne (odczyt z 7 października 2026 r.):
- Masa: worek waży 25 kg, a paleta to 40 worków, czyli 1000 kg.
- Rozładunek: palety z workami zdejmuje dźwig HDS, z mniejszego samochodu worki rozładowuje się ręcznie. Węgiel luzem wywrotka wysypuje do tyłu.
- Przechowywanie: paleta jest zabezpieczona kapturem i folią. Dla węgla luzem przygotuj miejsce, w którym nie zamoknie: instrukcje kotłów dopuszczają najczęściej wilgoć do 11%.
Pojazdy i zasięg opisuje strona dostawa i rozładunek węgla.
Pochodzenie: czego nazwa handlowa nie mówi
Nazwa handlowa i kolor worka nie mówią nic o kraju pochodzenia, typie węgla ani o żadnej z liczb. Kraj pochodzenia podaje osobny dokument: oświadczenie sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla. Sprzedawca ma obowiązek przekazać je nabywcy na podstawie art. 13 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. Przy węglu z Polski zawiera ono też datę nabycia od kopalni. Ta sama ustawa zakazuje wprowadzania do Polski węgla z Rosji i Białorusi.
Ranking groszku: dlaczego go nie robimy
Nie układamy rankingu cudzych produktów. Liczby ze świadectw to wartości graniczne, a nie wyniki badań, więc lista miejsc porównywałaby deklaracje. Instrukcje kotłów stawiają też różne wymagania. Własne porównanie zrobisz w trzech krokach:
- Spisz wymagania z instrukcji kotła.
- Poproś sprzedawców o świadectwa jakości i odłóż te, które nie mieszczą się w wymaganiach instrukcji.
- Dla pozostałych policz koszt kilowatogodziny.
Który groszek Piekło do jakiego kotła
Wszystkie cztery mają granulację 5–25 mm.
| Produkt | Wartość opałowa | Popiół i siarka | Spiekalność (RI) i pochodzenie |
|---|---|---|---|
| Piekło Pomarańczowy | 28–26 MJ/kg | 3–5% i 0,4–0,8% | RI 0–10, Kazachstan |
| Piekło Żółty | 27–25 MJ/kg | 2–4% i 0,4–0,9% | RI 0–5, Kolumbia |
| Piekło Fioletowy | 28–25 MJ/kg | 5–6% i 0,6–0,8% | RI brak na karcie, głównie z polskich kopalń |
| Piekło Zielony | 26–25 MJ/kg | 4–5% i 0,6% | RI 0, Kolumbia i Nigeria |
Jeśli instrukcja twojego kotła wymaga RI poniżej 10, liczbę do porównania mają karty Zielonego, Żółtego i Pomarańczowego. Karta Fioletowego spiekalności nie podaje, a jego typ 32.1 oznacza RI do 20, więc przed zakupem poproś o świadectwo jakości. Pomarańczowy i Żółty mają według kart typ 32; karta Zielonego typu nie podaje. Jeśli instrukcja wymaga wartości opałowej powyżej 28 MJ/kg albo typu 31.2, porównaj ją ze świadectwem jakości. Wilgotności karty nie podają.
Parametry i pochodzenie naszych produktów pochodzą z ich kart, odczyt z 3 października 2026 r.; aktualne są na kartach w kategorii węgiel groszek, a kraj pochodzenia dostawy podaje oświadczenie sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla.
Najczęstsze pytania
Co to jest groszek?
Sortyment węgla kamiennego o ziarnie 5–40 mm, a w odmianie „standard” 5–31,5 mm. Dawna nazwa handlowa z przedrostkiem „eko” zniknęła z przepisów, bo według Ministerstwa Klimatu i Środowiska sugerowała ekologiczny charakter paliwa. Więcej: groszek a dawna nazwa.
Jaki groszek jest najlepszy?
To zależy od kotła. Szukaj groszku, którego liczby mieszczą się w wymaganiach instrukcji, a spośród takich wybierz ten o najniższym koszcie kilowatogodziny.
Kto jest producentem groszku w workach?
Nazwa na worku to nazwa handlowa. Przedsiębiorcę, który wystawił świadectwo jakości, podaje samo świadectwo: oznaczenie, siedzibę, adres i NIP. Piekło to nazwa, pod którą sprzedajemy groszek w naszym sklepie.
Skąd spieki i niedopalony groszek w popielniku?
Producenci kotłów wiążą je między innymi ze zbyt wysoką spiekalnością węgla: spiek zalega w palenisku, a do popiołu trafia więcej niespalonego węgla. Inne przyczyny: spieki w kotle na groszek.
