Flotokoncentrat, potocznie flot, to bardzo drobny koncentrat węgla kamiennego odzyskiwany metodą flotacji z wodnej zawiesiny, która powstaje przy oczyszczaniu węgla w kopalni. Muł węglowy to pozostałość po tym procesie. W województwie śląskim palić nimi nie wolno od 1 września 2017 r., a w całym kraju ustawa o jakości paliw zakazuje sprzedawania mułów i flotokoncentratów gospodarstwom domowym.
Co to jest flotokoncentrat i jak powstaje
Opis podaje poradnik Ministerstwa Klimatu i Środowiska dla gmin (stan prawny na 9 września 2025 r.). Wydobyty węgiel uszlachetnia się, oddzielając od niego skałę płonną i inne zanieczyszczenia. Zostaje po tym wodna zawiesina skały i drobinek węgla o wielkości około 1 mm. Z tej zawiesiny metodą flotacji pozyskuje się koncentrat o większej zawartości węgla. To właśnie flot węglowy, czyli flotokoncentrat. Z pozostałości, po częściowym odwodnieniu, powstaje muł węglowy.
Uzasadnienie śląskiej uchwały antysmogowej nazywa oba produkty najdrobniejszymi frakcjami węgla kamiennego. Ministerstwo zalicza je do paliw kopalnych, „których użycie w Polsce jest nielegalne”.
Flot a muł węglowy: jak je rozpoznać
| Cecha | Flotokoncentrat (flot) | Muł węglowy |
|---|---|---|
| Skąd się bierze | koncentrat uzyskany metodą flotacji | pozostałość po flotacji, częściowo odwodniona |
| Wygląd | drobnokrystaliczny, czarny i szklisty | nie jest szklisty; suchy ma szary kolor |
| Zapach | krótko po produkcji charakterystyczny, chemiczny | ziemisty |
Źródło: poradnik Ministerstwa Klimatu i Środowiska, odczyt z 5 października 2026 r. Dla porównania: groszek standard ma według przepisów ziarno 5–31,5 mm, a miał 3–31,5 mm. O sortymentach piszemy we wpisie granulacja węgla.
Dlaczego flotem i mułem nie pali się w domowym kotle
Ministerstwo podaje powód wprost: spalanie mułu i flotokoncentratu powoduje dużą emisję zanieczyszczeń, zwłaszcza pyłu, bo są to bardzo drobne cząstki, a kotły domowe nie są przystosowane do ich spalania. Według uzasadnienia śląskiej uchwały przy spalaniu mułów i flotokoncentratów do powietrza trafia od 10 do 50 razy więcej pyłu niż przy spalaniu węgla kawałkowego.
To samo uzasadnienie opisuje jakość tych paliw. Zestawiliśmy ją z wymaganiami dla groszku standard:
| Parametr | Muły i floty w większości przypadków (zwłaszcza muły) | Węgiel groszek standard według rozporządzenia |
|---|---|---|
| Wartość opałowa | zazwyczaj poniżej 15 MJ/kg | co najmniej 25 MJ/kg |
| Popiół | najczęściej powyżej 40% | najwyżej 7% |
| Wilgoć | najczęściej powyżej 30% | najwyżej 11% |
Skutek opisany w uzasadnieniu: żeby uzyskać potrzebną ilość ciepła, trzeba spalić dużo takiego paliwa, a więc uwolnić do powietrza więcej pyłu.
Flot i muł w przepisach
- Województwo śląskie. Uchwała antysmogowa nr V/36/1/2017 w § 6 zakazuje stosowania mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem. Zakaz obowiązuje od 1 września 2017 r. w instalacjach o mocy do 1 MW, w szczególności w kotłach, piecach i kominkach.
- Miał z domieszką. Ta sama uchwała zakazuje paliw, w których ziarno poniżej 3 mm stanowi więcej niż 15% masy. Według uzasadnienia próg ma zabezpieczać przed dodawaniem mułów i flotokoncentratów do miałów. Więcej we wpisie czy można palić miałem w kotle na groszek.
- Sprzedaż w całym kraju. Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zakazuje wprowadzania do obrotu mułów i flotokoncentratów przeznaczonych dla gospodarstw domowych i instalacji o mocy poniżej 1 MW. UOKiK podaje, że grozi za to grzywna od 50 000 do 500 000 złotych albo kara pozbawienia wolności do lat 3.
- Wymagania jakościowe. W rozporządzeniu z 4 listopada 2024 r. „węgiel miał” to węgiel kamienny bez domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów.
Spalanie paliwa zakazanego uchwałą antysmogową jest wykroczeniem z art. 334 Prawa ochrony środowiska. Według poradnika ministerstwa grozi za nie grzywna od 20 do 5000 złotych, a w postępowaniu mandatowym do 500 złotych. Tryb kontroli opisujemy we wpisie kara za brak wymiany pieca, a obowiązki sprzedawców we wpisie sprzedaż węgla: przepisy. Poza województwem śląskim sprawdź uchwałę antysmogową swojego województwa.
Co zrobić z zapasem flotu albo mułu
Nie spalaj go. Województwo śląskie prowadzi stronę „Co zrobić z zalegającym mułem / flotokoncentratem węglowym?” z listą profesjonalnych podmiotów, którym można przekazać zapas do dalszego zagospodarowania zgodnie z prawem. Szczegółowe warunki odbioru każdy podmiot określa indywidualnie. W dniu odczytu, 5 października 2026 r., na liście był jeden podmiot.
Czym flot różni się od groszku
Groszek to sortowany węgiel kamienny, a nie drobiny odzyskane z zawiesiny. W naszym sklepie groszek Piekło ma ziarno 5–25 mm; na przykład Piekło Pomarańczowy ma według karty 28–26 MJ/kg i 3–5% popiołu. Parametry naszych produktów pochodzą z ich kart, odczyt z 3 października 2026 r.; aktualne są na kartach, a kraj pochodzenia dostawy podaje oświadczenie sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla.
Najczęstsze pytania
Co to jest flot?
Flot węglowy to inna nazwa flotokoncentratu: drobnego koncentratu węgla kamiennego uzyskanego metodą flotacji podczas oczyszczania węgla w kopalni.
Czy flotem można palić w piecu?
W województwie śląskim nie wolno od 1 września 2017 r. W całym kraju flotu nie wolno sprzedawać gospodarstwom domowym, a ministerstwo podkreśla, że kotły domowe nie są przystosowane do spalania tak drobnego paliwa.
Czy mułem węglowym można palić?
Obowiązują te same zakazy co dla flotu. Według uzasadnienia śląskiej uchwały muły mają zazwyczaj poniżej 15 MJ/kg i najczęściej powyżej 40% popiołu.
Ile kosztuje flot węglowy?
Cen nie podajemy. Flotu nie wolno sprzedawać gospodarstwom domowym, więc legalnej oferty flotu do domowego kotła nie ma.
Czy flot to czarny proszek powstający przy spalaniu węgla?
Nie. Flot powstaje przed spaleniem, przy oczyszczaniu wydobytego węgla. Świeży jest czarny, szklisty i drobnokrystaliczny.
