Nie. Od 16 kwietnia 2022 r. ustawa zakazuje wprowadzania do Polski i przewożenia przez jej terytorium węgla pochodzącego z Rosji albo Białorusi, a więc także groszku z Syberii. Za złamanie zakazu grozi kara pieniężna do 20 mln zł, przepadek węgla i więzienie. Sprzedawca każdego węgla ma obowiązek przekazać kupującemu oświadczenie o kraju pochodzenia. Oferta „groszku rosyjskiego” oznacza więc dziś towar objęty zakazem, zapas sprzed kwietnia 2022 r. albo błędny opis.
Co dokładnie jest zakazane
Zakaz wprowadziła ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę. Ogłoszono ją 15 kwietnia 2022 r. i weszła w życie następnego dnia. Stan prawny sprawdziliśmy 3 października 2026 r. Artykuł 8 zakazuje wprowadzania do Polski oraz przemieszczania, tranzytem przez Polskę albo z innego państwa Unii Europejskiej do Polski, towarów z pozycji 2701 albo 2704 Nomenklatury Scalonej, jeśli pochodzą z Rosji albo Białorusi. Ustawa nazywa te towary „węglem”.
Groszek jest sortymentem węgla kamiennego, więc zakaz go obejmuje. Dotyczy to także rosyjskiego węgla kupionego u pośrednika w innym kraju Unii i przywiezionego do Polski.
Osobno działa embargo unijne. Rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z 8 kwietnia 2022 r. zakazało zakupu i przywozu do Unii węgla z Rosji; umowy zawarte przed 9 kwietnia 2022 r. można było wykonywać do 10 sierpnia 2022 r.
Co grozi za złamanie zakazu
| Naruszenie | Sankcja | Przepis |
|---|---|---|
| Wprowadzenie albo przemieszczenie węgla z Rosji lub Białorusi | Kara pieniężna do 20 mln zł, nakładana przez naczelnika urzędu celno-skarbowego | art. 12 |
| To samo naruszenie | Zajęcie węgla i wniosek o jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa | art. 11 |
| To samo naruszenie | Pozbawienie wolności na czas nie krótszy niż 3 lata; w wypadku mniejszej wagi od 3 miesięcy do 5 lat | art. 15 |
| Brak dokumentów pochodzenia albo oświadczenia dla nabywcy | Kara pieniężna do 10 mln zł, nakładana przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej | art. 13 |
Jeśli czyn popełniono w ramach działalności przedsiębiorcy, za sprawcę uznaje się osobę odpowiedzialną za zawarcie transakcji handlowej. Obowiązki dokumentowe ustawa nakłada na przedsiębiorców, którzy węgiel sprowadzają i sprzedają. Inne przepisy o handlu węglem opisujemy we wpisie sprzedaż węgla: przepisy.
Jakie dokumenty potwierdzają pochodzenie węgla
Ustawa przewiduje dwa poziomy dokumentów:
- Importer. Przedsiębiorca, który wprowadził węgiel do Polski, bez względu na kraj pochodzenia, musi mieć dokumenty potwierdzające ten kraj i datę wprowadzenia. Przechowuje je 5 lat i pokazuje na żądanie Inspekcji Handlowej oraz urzędu celno-skarbowego.
- Sprzedawca. Każdy przedsiębiorca, który sprzedaje węgiel w Polsce, sporządza i przekazuje nabywcy oświadczenie o kraju pochodzenia węgla. Składa je pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
Oświadczenie zawiera między innymi numer nadany przez sprzedawcę, jego dane i NIP, oznaczenie faktury, kraj pochodzenia węgla oraz datę i podpis. Dla węgla spoza Polski podaje się też datę wprowadzenia do kraju, a dla polskiego datę nabycia od kopalni. Samo pochodzenie urzędy mogą dodatkowo weryfikować badaniami w wyspecjalizowanych podmiotach.
Dla węgla sprowadzonego przed zakazem ustawa ma osobny przepis: przedsiębiorca, który go magazynuje albo wprowadza do obrotu, musi mieć dokumenty potwierdzające, że nabył go lub sprowadził przed wejściem zakazu w życie (art. 23).
Przy zakupie poproś więc o dwa dokumenty: oświadczenie o kraju pochodzenia i świadectwo jakości z parametrami paliwa, którego kopię sprzedawca także musi przekazać kupującemu (UOKiK).
Skąd pochodzi groszek Piekło
W naszym sklepie nie ma produktów opisanych jako węgiel z Rosji albo Białorusi. Karty produktów podają takie pochodzenie:
| Produkt | Pochodzenie według karty |
|---|---|
| Piekło Pomarańczowy (groszek) | Kazachstan |
| Piekło Żółty (groszek) | Kolumbia |
| Piekło Zielony (groszek) | Kolumbia i Nigeria |
| Piekło Fioletowy (groszek) | głównie polskie kopalnie |
| Orzech Piekło | Kazachstan |
Pochodzenie podajemy za kartami produktów, odczyt z 3 października 2026 r. Aktualne dane i parametry są na kartach, a kraj pochodzenia konkretnej dostawy podają dokumenty wydawane przy zakupie: oświadczenie o kraju pochodzenia węgla i świadectwo jakości. Więcej o kierunkach importu we wpisach groszek z Kazachstanu i groszek z Kolumbii.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje groszek z Rosji?
Cen nie podajemy. Węgla z Rosji nie wolno wprowadzać do Polski, a ceny innych groszków się zmieniają; aktualne są na kartach produktów.
Czy można kupić węgiel z Syberii?
Nie. Syberia leży w Rosji, a zakaz obejmuje węgiel pochodzący z terytorium Federacji Rosyjskiej.
Od kiedy obowiązuje zakaz importu węgla z Rosji?
W Polsce od 16 kwietnia 2022 r. Unijne rozporządzenie z 8 kwietnia 2022 r. pozwalało wykonywać wcześniejsze umowy do 10 sierpnia 2022 r.
A groszek z Ukrainy?
Artykuł 8 ustawy wymienia tylko Rosję i Białoruś. Przy węglu z Ukrainy sprzedawca musi w oświadczeniu podać także region wydobycia.
Jak sprawdzić, skąd pochodzi kupowany groszek?
Poproś sprzedawcę o oświadczenie o kraju pochodzenia węgla. Ma obowiązek przekazać je każdemu nabywcy.
