Groszek i pellet różnią się przede wszystkim ilością energii w kilogramie. Węgiel groszek standard musi mieć co najmniej 25 MJ/kg, czyli 6,9 kWh z kilograma, a pellet drzewny co najmniej 16,5 MJ/kg, czyli 4,6 kWh. Na tę samą ilość energii potrzeba więc około półtora raza więcej pelletu. W województwie śląskim nowy kocioł na każde z tych paliw musi mieć klasę 5, a pelletem wolno palić tylko w kotle, którego dokumentacja to paliwo wymienia. Które wyjdzie taniej, policzysz wzorem z tego wpisu.
Czym różni się groszek od pelletu
Groszek to węgiel kamienny o ziarnie 5–31,5 mm (groszek standard) albo 5–40 mm, czyli paliwo kopalne; o dawnej nazwie z przedrostkiem „eko” piszemy osobno. Pellet, pisany też „pelet”, to sprasowana biomasa z drzew i krzewów. Wymagania jakościowe określają dwa rozporządzenia: dla węgla z 4 listopada 2024 r., dla pelletu z 8 maja 2025 r. (Dz.U. poz. 618), według ministerstwa obowiązujące od 24 maja 2025 r. W tabeli sortymenty do kotłów klasy 3, 4 i 5 lub z ekoprojektem.
| Parametr | Węgiel groszek standard | Pellet drzewny A1 |
|---|---|---|
| Wartość opałowa | co najmniej 25 MJ/kg | co najmniej 16,5 MJ/kg |
| Wilgoć | do 11% | do 10% |
| Popiół | do 7% | do 0,7% (w stanie suchym) |
| Siarka | do 0,8% | do 0,04% (w stanie suchym) |
| Wymiar | ziarno 5–31,5 mm | średnica 6–8 mm (±1 mm), długość 3,15–40 mm |
Kaloryczność pelletu a węgla: rachunek w kWh
Jedna kilowatogodzina to 3,6 MJ, więc wartość opałową w MJ/kg dzielisz przez 3,6.
| Paliwo | Energia w kilogramie | Energia w tonie |
|---|---|---|
| Pellet 16,5 MJ/kg (minimum z przepisów) | 4,58 kWh | 4583 kWh |
| Pellet 17 MJ/kg (próg z instrukcji kotłów) | 4,72 kWh | 4722 kWh |
| Groszek 25 MJ/kg (minimum dla groszku standard) | 6,94 kWh | 6944 kWh |
| Groszek 28 MJ/kg (górna wartość z naszych kart) | 7,78 kWh | 7778 kWh |
Pelletu powyżej 17 MJ/kg wymaga instrukcja kotła SAS BIO SOLID, a Kostrzewa Mini Bio Luxury B poleca 16,5–19 MJ/kg (odczyt z 7 października 2026 r.); więcej instrukcji omawia wpis jak ustawić kocioł na pellet. Kilogram groszku 25–28 MJ/kg ma tyle energii, co 1,5–1,6 kg pelletu 17 MJ/kg (25 ÷ 17 = 1,47; 28 ÷ 17 = 1,65). Ciepło z kotła to energia paliwa razy sprawność z dokumentacji: przy mocy nominalnej 91,0–91,8% w Kotłospaw MultiKo groszek i 92,0–92,4% w SAS BIO SOLID.
Co jest tańsze: wzór zamiast cennika
Cen nie podajemy, bo się zmieniają. Wzór: koszt 1 kWh = cena tony ÷ (energia w tonie × sprawność kotła).
Przy sprawności 90%, przyjętej do przykładu dla obu kotłów, tona groszku 26 MJ/kg daje 7222 × 0,9 = 6500 kWh ciepła, a tona pelletu 17 MJ/kg 4722 × 0,9 = 4250 kWh. Kilowatogodzina z pelletu jest wtedy tańsza, gdy jego tona kosztuje mniej niż 0,65 ceny tony groszku (17 ÷ 26 = 0,65). Podstaw wartości opałowe z kart produktów i sprawność z dokumentacji kotła. Pozostałe składniki kosztu opisuje wpis czy kocioł na groszek się opłaca.
Przepisy w województwie śląskim: jaki kocioł i do kiedy
Uchwała antysmogowa województwa śląskiego dotyczy kotłów na paliwa stałe, czyli na węgiel i na pellet, i stawia im te same wymagania:
- kocioł klasy 5 według normy PN-EN 303-5:2012, z zaświadczeniem akredytowanej jednostki: bez terminu wymiany,
- kocioł klasy 3 lub 4: do 31 grudnia 2027 r.,
- kocioł bez klasy: zakazany od 1 stycznia 2026 r.
Zakazane paliwa to między innymi biomasa o wilgotności powyżej 20% i paliwa, w których ziarno węgla poniżej 3 mm stanowi ponad 15%. Pelletu ani groszku uchwała nie zakazuje. Różnicę wprowadziłyby dopiero założenia do jej zmiany z października 2025 r.: zakaz węgla kamiennego od 1 stycznia 2031 r. w miastach i od 1 stycznia 2041 r. na wsi. To założenia, nie prawo; szczegóły: piec 5 klasy.
Czy w kotle na groszek można palić pelletem
Tylko gdy dokumentacja kotła wymienia pellet. Według poradnika Ministerstwa Klimatu i Środowiska tabliczka znamionowa podaje klasę kotła dla każdego rodzaju paliwa. Karta produktu w instrukcji ma wiersz „Drewno prasowane w postaci peletów lub brykietów”. W instrukcjach odczytanych 7 października 2026 r.:
- Kotłospaw MultiKo groszek: przy peletach „nie”; paliwa zastępcze są niedopuszczalne i mogą skutkować niespełnieniem wymagań klasy 5,
- SAS GRO-ECO: kocioł „nie jest urządzeniem do spalania paliw alternatywnych w postaci granulatu drzewnego”,
- SAS BIO SOLID na pellet: „nie jest urządzeniem do spalania paliw kopalnych”.
Poradnik każe kontrolującym traktować jako pozaklasowy kocioł z klasą, w którym spalane jest paliwo niezgodne z dokumentacją. Nie dopuszcza też żadnych modyfikacji w budowie kotła: wymagania normy kocioł spełnia jako całość, co potwierdza dokumentacja z badań akredytowanego laboratorium. O palnikach na pellet montowanych w kotłach węglowych poradnik osobno nie pisze. Zanim zamówisz taki palnik, zapytaj producenta kotła, czy kocioł był z nim badany i czy dokumentacja podaje klasę dla pelletu.
Obsługa i przechowywanie według instrukcji
Obie instrukcje SAS, dla groszku i dla pelletu, sprowadzają obsługę do uzupełniania zasobnika i opróżniania szuflady popielnikowej. Terminy czyszczenia:
| Instrukcja | Paliwo | Czyszczenie |
|---|---|---|
| SAS GRO-ECO | groszek | kanały konwekcyjne co 3–7 dni |
| Kotłospaw MultiKo groszek | groszek | popielnik raz na tydzień lub częściej, kanały konwekcyjne raz na miesiąc lub częściej |
| Kostrzewa Mini Bio Luxury B | pellet | nie rzadziej niż co 2 tygodnie |
| SAS BIO SOLID | pellet | popielnik regularnie, zależnie od jakości pelletu |
SAS BIO SOLID zabrania pelletu o wilgotności powyżej 12% i każe składować go w miejscu zadaszonym, suchym i wentylowanym. SAS GRO-ECO dopuszcza węgiel o wilgotności do 15%, „wolny od wody”, w szczelnie zamkniętym zasobniku. MultiKo groszek zakazuje magazynowania paliwa bliżej niż 1,5 m od kotła.
Dopłaty do kotła
Program „Czyste Powietrze” nie przyjmuje wniosków o dotacje na kotły węglowe od 1 stycznia 2022 r. Kocioł na pellet jest w nim jednym ze źródeł ciepła, na które wymienia się pozaklasowy kocioł na paliwo stałe; musi być z listy zielonych urządzeń i materiałów i bez rusztu awaryjnego ani przedpaleniska. Źródła: komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska (31 marca 2025 r.) i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (14 sierpnia 2025 r., 20 lipca 2026 r.), odczyt z 7 października 2026 r.
Groszek w naszym sklepie
Pelletu nie sprzedajemy. Sprzedajemy węgiel groszek Piekło w workach po 25 kg: wartość opałowa 25–28 MJ/kg, czyli 6,9–7,8 kWh z kilograma, popiół 2–6%. Parametry naszych produktów pochodzą z ich kart, odczyt z 3 października 2026 r.; aktualne są na kartach, a kraj pochodzenia dostawy podaje oświadczenie sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla. Karty są w kategorii węgiel groszek.
Najczęstsze pytania
Co jest lepsze: groszek czy pellet?
Nie ma jednej odpowiedzi. Groszek ma więcej energii w kilogramie, pellet niższe limity popiołu i siarki. Policz koszt kilowatogodziny według wzoru i sprawdź, jak długo w twojej miejscowości będzie wolno palić węglem.
Czy do pieca węglowego można wstawić palnik na pellet?
Poradnik ministerstwa nie dopuszcza modyfikacji w budowie kotła, a klasę uznaje tylko dla paliwa z dokumentacji. Zapytaj producenta kotła, czy kocioł był badany z takim palnikiem i czy dokumentacja podaje klasę dla pelletu.
Od kiedy jest zakaz palenia pelletem?
W uchwale województwa śląskiego takiego zakazu nie ma; zakazana jest biomasa o wilgotności powyżej 20%. Krajowe rozporządzenie z 2025 r. określa tylko jakość pelletu w sprzedaży.
Czy są piece na pellet i groszek jednocześnie?
Rozstrzyga dokumentacja konkretnego modelu: karta produktu wymienia paliwo zalecane i inne odpowiednie paliwa. Poradnik ministerstwa odnotowuje, że sprzedawcy niejednokrotnie prezentują urządzenia jako „wielopaliwowe”, wprowadzając kupujących w błąd.
